Essentiële olie

essentiële olie

Wat is essentiële olie of etherische olie?

Als je achter wilt komen waarom essentiële olie zo goed werken moet je eerst weten wat ze zijn. Essentiële olie zijn de vluchtige aromatische deeltjes van een plant die de plant beschermen en genezen als de plant ziek is.

Misschien heb je wel eens van de geur van een roos, lavendel of vers gesneden munt genoten. Of het sap uit de schil van een rijpe sinaasappel of mandarijn geperst.  Als dit het geval is dan heb je zeker de aromatische kwaliteiten van essentiële oliën ervaren.

Zowel essentiële olie als etherische olie betekenen hetzelfde.

Waarom is essentiële olie zo krachtig?

Essentiële oliën zijn zo waardevol voor de mens om de volgende krachtige eigenschappen: Antibacterieel, antiviraal, parasiet dodend, schimmeldodend en ontstekingsremmend. Verder kunnen essentiële oliën ons laten ontspannen, oppeppen en ze hebben een positieve invloed op onze emoties. De moleculen van een essentiële olie die pure en onverdund is dringen snel door je huid zodat je lichaam maximaal voordeel kan halen uit de therapeutische waarde van de essentiële olie.

Ook wordt essentiële olie herkend door het lichaam en worden zelfs toegelaten in de cellen, de moleculen zijn zo klein dat ze zelfs door de bloed hersenbarrière kunnen dringen.

Historie van de essentiële olie

Historie essentiele olie egypte

Door de geschiedenis heen zijn ze ingezet voor verschillende doeleinden. Verdeeld over de wereld zijn ze bekend geraakt en ingezet. Dit weten we aan de hand van oude manuscripten die gevonden zijn bijvoorbeeld in China, Egypte en India.

De Bijbel

Ook in de bijbel zijn talloze referenties met betrekking tot essentiële olie. Deze kennis is naar de achtergrond verschoven door de komst van de vele chemische vervangingen. Vandaag de dag zijn we weer aan het herontdekken hoe goed deze essentiële oliën zijn.

Egypte - 2500 jaar voor christus

​De eerste vastgelegde documenten over essentiële olie stammen uit Egypte al 2500 jaar voor Christus. In de tijd van Cleopatra werd essentiële olie onder andere gebruikt voor medicinale toepassingen, cosmetica, voedselbereiding, religieuze doeleinden en balseming.

Priesters waren de enige toegewezen personen in de Egyptische ‘toren’ om essentiële oliën te gebruiken. Dit omdat men dit zag als een noodzakelijk goed om zo één te kunnen zijn met de goden. Speciale geuren en een mix van essentiële oliën werden alleen toegekend aan de farao’s. Dit waren altijd mensen met status en hun volgers.

Griekenland

​Hippocrates werd ook wel ‘de vader van de moderne geneeskunst’ genoemd. Omdat hij heilig geloofde in de ontsmettende en antibacteriële voordelen die essentiële oliën bezitten. Hij gebruikte dit middel om het centrum van Athene ‘uit te roken’ bij het uitbreken van een plaag. Zo heeft Hippocrates de effecten van meer dan 300 planten vastgelegd.

Griekse soldaten werden in de oorlog behandeld door de legerarts met essentiële olie om infecties tegen te gaan. Veelal werd toen Melaleuca (Tea tree) hiervoor gebruikt.​

Therapeutische massages en aromatherapie deden in de tijd van de Grieken hun opmars. Dit werd bekrachtigd door Hippocrates. Na Egypte en Griekenland hebben ook China en India hun rol genomen in het toepassen van essentiële oliën.

Romeinen en de essentiële olie kennis​

Ook de Romeinen namen de wijsheden en kennis over. De Romeinen geloofden heilig in hygiëne om gezondheid te ondersteunen. Ze zorgden ervoor dat er veel geïnvesteerd werd in aromatherapie en de kracht van geur.

Herontdekking

René-Maurice_Gattefossé

Sinds de vorige eeuw worden de helende eigenschappen van essentiële oliën herontdekt. In 1937 behandelde de Franse chemicus Renee-Maurice Gattefosse zijn ernstig verbrande hand met pure lavendelolie. Tot zijn verbazing heelde de hand volledig. Ook in de 2e wereldoorlog werden soldaten behandeld met essentiële oliën.​

Welke delen van de plant wordt gebruikt voor het destilleren van essentiële olie?

Essentiële olie uit de plant

Vruchten

Voorbeelden van essentiële olie uit vruchten zijn: bijna alle citrus essentiële oliën, zoals Citroen, Wilde Sinaasappel en Grapefruit. Eigenschappen zijn dat ze positief op de gemoedstoestand werken en ze ondersteunen de luchtwegen. Verder werken citrus oliën verfrissend en reinigend.​ Daarom zie je dat deze oliën vaak worden gebruik om de stemming in de winkel of thuis op te vrolijken. 

Bloemen​

Voorbeelden van essentiële oliën die uit bloemen worden gewonnen zijn: Ylang ylang, Lavendel en Jasmijn. Eigenschappen zijn dat ze positief werken op de emoties, het hormonale systeem en het verminderen van angst.​ Vandaar dat dit goed werkt in ruimtes waar mensen druk zijn of angst hebben, bijvoorbeeld bij een tandarts.

Bladeren

Voorbeelden van essentiële olie uit bladeren zijn: Pepermunt, Basilicum, Eucalyptus en Tea Tree (Melaleuca). Karakteristieken van essentiële olie gewonnen uit bladeren is dat deze oliën pijnstillend, verhelderend, verfrissend en koortsverlagend werken. Om deze redenen zijn deze oliën onmisbaar in het gezin .

Takken

Voorbeelden van essentiële oliën die van de takken komen zijn: Cipres en Douglas spar. Eigenschappen van deze soort oliën zijn dat ze positief werken op het cardiovasculaire systeem, ze werken motiverend en aardend. Daarnaast geeft deze oliën een grote boost aan jouw zelfvertrouwen .

Hars​

Voorbeelden van essentiële olie die uit hars worden gewonnen zijn: Frankincense en Mirre. Eigenschappen van deze soort essentiële oliën zijn ontstekingsremmend, ze bevorderen het immuunsysteem, werken helend op celniveau en ze werken erg goed bij het bevorderen van huidherstel.​ Daarnaast wordt Frankincense veel gebruikt in religieuze ceremonies.

​Wortel

Voorbeelden van essentiële olie die uit wortels worden gewonnen zijn: Vetiver en Gember. Eigenschappen van deze soort essentiële olie zijn: vooral grondend, stabiliserend, bevorderen zelfverzekerdheid en geven verlichting bij emotionele vermoeidheid.​ 

Zaden​

Voorbeelden van essentiële olie die uit zaden worden gewonnen zijn Koriander, Kardemom en Venkel. Eigenschappen van deze soort essentiële oliën zijn: Naast het bevorderen van de leverfuncties en ondersteunen van het verteringsproces hebben ze ook een positieve invloed op de hormonen.​

​Soorten oliën

Er bestaan twee soorten oliën: de enkelvoudige essentiële oliën en de samengestelde essentiële oliën. Samengestelde essentiële oliën zijn oliën die gemengd zijn met elkaar om zo meer synergie te verkrijgen in het bereiken van hun doel.

Voorbeelden van enkelvoudige oliën zijn:

Pepermunt, Oregano, Geranium, Rozemarijn, Vetiver en Wintergroen.

Voorbeelden van samengestelde essentiële oliën zijn:

Reinigende samenstelling, ontgiftende samenstelling, massage samenstelling, luchtweg samenstelling.​

Hoe wordt essentiële olie gewonnen?

Essentiële olie destileren

Essentiële olie wordt op twee manieren gewonnen: via destilleren en en de zogenoemde koude pers methode.

Destilleren​

Destilleren is heel erg geschikt omdat essentiële olie heel snel verdampt. Onder hoge druk wordt stoom gecirculeerd door het plantmateriaal. De temperatuur die aangehouden wordt tijdens de stoomdestillatie is 60-100 graden Celsius. De essentiële oliën worden geëxtraheerd van de plant en door het stoom afgevoerd. Als het stoom afkoelt worden het water en oliën natuurlijk gescheiden en de olie wordt opgevangen. De temperatuur en druk zijn heel erg bepalend voor de kwaliteit van de essentiële olie.

Koud persen​

Koud persen van essentiële olie

Koud persen is de meest gebruikte methode voor het verkrijgen van citrus oliën. Dit proces maakt gebruik van een mechanische pers om essentiële oliën te persen uit plantdelen. Koud persen wordt vaak gebruikt bij draagolie, de substantie is dan niet vluchtig maar vettig.​

Waar wordt essentiële olie toegepast?

De essentiële toepassing is heel erg divers door zijn mooie eigenschappen. Hieronder een aantal gebieden waar je essentiële olie kunt toepassen:

Ondersteunen van de algehele gezondheid

Essentiële olie is antibacterieel, antiviraal, schimmeldodend en parasiet dodend. Dit maakt het zeer geschikt om bacteriën en virussen op een natuurlijke manier te bestrijden. Mis nooit de kans om naar de dokter te gaan om te informeren wat je hebt op het moment dat jij je ziek voelt. Je kunt dan essentiële olie mooi complementair gebruiken want als het goed is bevat jouw essentiële olie geen vervuiling.​

​Emoties

Essentiële olie heeft een grote invloed op onze emoties. Emoties zijn moleculen die informatie bevatten die binden en veroorzaken interactie met de cellen. Dit proces beïnvloedt de functie van de cellen en hun gedrag. De effecten zijn merkbaar ten eerste in onze hersenen en ons hart maar ook in onze maag.

Resultaat is dat we een bepaalde emotie voelen. Essentiële oliën hebben een emotioneel zuiverend effect, ze maken de receptoren van de cellen schoon. Daarnaast wissen ze de informatie in de cellen zodat we ons weer goed kunnen voelen.​

Zodoende hebben verschillende oliën verschillende invloeden op ons. Bijvoorbeeld Munt helpt als je het zelfvertrouwen wilt bevorderen en Citrus oliën helpen om je vrolijk te maken. Daarentegen helpen bloemen oliën tegen angst, bezorgdheid en essentiële olie uit de schors helpt bij verdriet en pijn.  Oliën van grassoorten helpen bij verbitterd zijn en daarnaast helpen kruiden essentiële olie tegen somberheid en afwezigheid. Daar waar het gaat om emotionele problemen is veel mogelijk met essentiële olie.​

Huidverzorging

Essentiële olie is uitermate geschikt om de huid te reinigen en te herstellen. Daarom wordt het vaak verwerkt in crèmes voor de gezichtsverzorging maar ook in de rest van de lichaams- en haarverzorgingsproducten zijn essentiële oliën te vinden.​

Koken

Essentiële olie kan zorgen voor een krachtige smaak en aroma. Dit maakt essentiële olie een prachtig ingrediënt voor een bijzondere maaltijd. Ondanks dat essentiële oliën niet tegen hoge temperaturen kunnen kan men deze oliën goed gebruiken bij het bereiden van heerlijke maaltijden..

Schoonmaak

Door de reinigende eigenschappen van essentiële olie wordt deze veelal gebruikt in de schoonmaak. Als je grondig wilt schoonmaken en bacteriën wilt doden zonder synthetische middelen dan is essentiële olie een perfecte oplossing.​

Hoe gebruik je essentiële olie?

Als je van de goede eigenschappen van essentiële olie wil genieten kan dit op drie manieren. Deze drie manieren zijn aromatisch, topisch en intern.

Aromatisch​

Dit doe je door essentiële olie te inhaleren. Dit kan zo simpel zijn als één druppel in de hand en dan zachtjes inhaleren of door middel van een zogenaamde diffuser. Deze zorgt dat de essentiële olie koud verdampt kan worden en vervolgens verspreidt wordt in de ruimte.​

Topisch

​Dit doe je door direct op de huid of verdund met een draagolie. Niet alle essentiële olie merken kun je zomaar op de huid smeren. Gebruik biologisch en 100% pure oliën het liefst ook oliën die gecertificeerd zijn. Doordat essentiële olie vluchtig is worden ze heel snel door de huid opgenomen zodat ze snel hun werk kunnen doen.

Intern

Sommige oliën kun je ook innemen. Wij, van Meer met Olie, hebben alleen ervaringen met de doTERRA oliën. Die kan je gebruiken door bijvoorbeeld een druppel onder de tong, een druppel in een glaswater, in een capsule of rectaal in te brengen.​

Verdunnen van essentiële olie

Wij zijn super fans van de essentiële olie van doTERRA. In tegenstelling tot vele andere oliën zijn deze puur en kunnen onverdund gebruik worden en gedronken worden mits anders wordt aangegeven op het flesje.

Er zijn namelijk ook de zogeheten hete oliën, dit zijn oliën waarvan als je ze onverdund gebruikt, een sensatie kunnen geven op de huid. Dus om dit te voorkomen kun je het beste een draagolie gebruiken. De draagolie absorbeert de essentiële olie en zorgt dat het minder sterk is voor de huid. Met als resultaat dat je het mooi en gelijkmatig kunt verspreiden over de huid.​

Tip!
Mocht je ooit een huidreactie hebben van essentiële olie, was dit nooit af met water.  Ten eerste zorgt water dat de poriën van jouw huid open gaan zodat de olie nog dieper in de huid kan doordringen. Ook kan water essentiële olie niet absorberen dus je krijg nooit verlichting.  Gebruik altijd een draagolie.​ 

Voorbeelden van draagoliën zijn olijfolie, sesamolie, jojoba olie en amandelolie.​

Interactie met medicijnen

Als je medicatie gebruikt dan is het altijd verstandig om een arts te raadplegen die ook verstand heeft van essentiële oliën en hun werking. Er zijn oliën die het bloed dikker of dunner kunnen maken. Ook kunnen ze een negatief effect hebben als er sprake is van een hoge bloeddruk. Als je al druk van nature bent dan zijn er oliën die jou mogelijk nog meer kunnen oppeppen. Dit werkt dan averechts en helemaal als je al medicijnen gebruikt om rustig te worden.​

De chemie van etherische oliën en hun chemische componenten

chemie van essentiele olie

Nu dat we hebben kunnen lezen waar essentiële olie allemaal goed voor is wordt het tijd om te kijken naar de chemische bestanddelen. Aan de hand van de aanwezigheid van een aantal chemische componenten en de concentratie daarvan, kan men bepalen van welke essentiële olie sprake is, ook kan men de kwaliteit van de essentiële olie hiermee bepalen. Dit verklaart ook de werking van bepaalde essentiële oliën.

Als je de chemie van essentiële olie gaat analyseren kom je twee grote groepen tegen. De twee groepen zijn namelijk de koolwaterstoffen en geoxygeneerde verbindingen. De basisstructuur van alle organische moleculen wordt een koolwaterstofketen genoemd. Hieronder staan een aantal belangrijke componenten en hun werking.​

Terpenen

Terpenen, ook wel isoprenen genoemd, zijn een grote groep van zeer waardevolle, organische moleculen. Deze worden van nature gevormd in duizenden plantensoorten. In zeldzame gevallen kunnen ze ook van dierlijke afkomst zijn, zoals bekend is bij sommige insecten zoals termieten en bepaalde soort rupsen en vlinders.

Terpenen komen het meeste voor in essentiële oliën.

Monoterpenen

Monoterpenen komen in vrijwel alle essentiële oliën. De meest gangbare monoterpenen in essentiële olie zijn limoneen, pineen, terpineen en cymeen.

De eigenschappen van monoterpenen zijn:​

  • Reinigend
  • Antioxidant
  • Bevorderen celgroei
  • Verdrijven insecten
  • Werken positief op de gemoedstoestand

Essentiële oliën die hoge concentratie monoterpenen bevatten zijn oa:

  • Grapefruit
  • Citroen
  • Wilde Sinaasappel

Sesquiterpene

Sesquiterpene is een andere variant terpeen. Deze is zwaarder dan de monoterpeen dus ook minder vluchtig.

Eigenschappen van sesquiterpene zijn:

  • Reinigend
  • Zorgt voor emotioneel balans
  • Ondersteunt het verteringsproces
  • Bevorderd de bloedcirculatie
  • Revitaliseert de huid

Essentiële olie die hoge concentratie sesquiterpene hebben zijn:

  • Cederhout
  • Pachouli
  • Vetiver
  • Gember

Aldehyden

Aldehyden staan bekend om hun uitgesproken sterke geuren.  Deze doen vaak een belangrijke bijdragen aan het algehele aroma van een essentiële olie. Bijvoorbeeld, het aldehyde citronellal, een gering bestanddeel in Melisse essentiële olie.

Eigenschappen van aldehyden zijn:

  • Kalmeren van de emoties
  • Ondersteunen van het stofwisselingsproces

Essentiële olie die hoge concentraties aldehyden bevatten zijn:

  • Cassia
  • Citroengras
  • Kaneel

Esters

Een ester is een combinatie van de twee functionele groepen en omvat een koolstofatoom met een dubbele binding aan een zuurstofmolecuul.

Eigenschappen van esters zijn:

  • Kalmerend effect
  • Vermindert oneffenheden van de huid
  • Geeft een verzachtend en verwarmend gevoel

Essentiële oliën waar esters in hoge concentraties voorkomen zijn:

  • Berk
  • Wintergroen
  • Romeinse Kamille

Alcohol

Alcohol valt onder de groep geoxygeneerde verbindingen. Een van de meest bestudeerde en waardevolle functionele groepen in etherische oliën zijn alcoholen. Deze groep bestaat uit een zuurstofatoom en een waterstofatoom.

Eigenschappen van alcohol zijn:​

  • Sterk reinigend
  • Heeft positief effect op de gemoedstoestand
  • Bevorderd het slapen
  • Ondersteunt het cardiovasculair systeem

Essentiële oliën waar ze in hoge concentratie voorkomen:

  • Sandelhout
  • Basilicum
  • Marjolein
  • Geranium

Ketone

Ketone lijken qua structuur op de aldehyden. Ketonen die veel gevonden worden in essentiële oliën zijn karvon en menthon.

Eigenschappen van ketone zijn:

  • Werkt helend voor de huid
  • Hebben kalmerende eigenschappen
  • Ondersteunt de luchtwegen
  • Ondersteunt de stofwisseling

Essentiële oliën waarin hoge concentraties Ketone zitten zijn:

  • Dile
  • Pepermunt
  • Rozemarijn

Phenol

Simpel gezegd is dit een krachtige variant op alcohol. Reden hiervoor is de sterk antioxidante werking van phenol.

Eigenschappen van phenol zijn:

  • Beschermt tegen vrije radicalen en bacteriën in de lucht.
  • Insecten verdrijver

Essentiële oliën waarin hoge concentraties phenol zitten zijn:

  • Oregano
  • Tijm
  • Kruidnagel

Lees meer over essentiële olie

Haaruitval voorkomen en haargroei stimuleren
Kaal worden of last hebben van haaruitval vindt niemand fijn. Meestal kan je niets aan doen. Of het nu door[...]
Bevorder een goede nachtrust met 9 ontspannende tips
Hectiek op het werk, vanalles regelen, kinderen naar school, bij vriendjes of vriendinnetjes spelen, naar de sport, boodschappen doen, eten[...]
De dag positief starten? Start vandaag!
Veel mensen worden wakker en laten zich al snel overweldigen door de drukte van de dag. Niet één dag maar[...]
Natuurlijke gezichtsverzorging voor mannen
Ondanks dat dit artikel over natuurlijke gezichtsverzorging voor mannen gaat wil ik ook de wederhelft uitnodigen om mee te lezen.[...]